Co to jest kwas EPA?
Definicja kwasu EPA
Kwas EPA, określany również jako kwas eikozapentaenowy lub eicosapentaenoic acid, jest wielonienasyconym kwasem tłuszczowym należącym do grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega-3.
Jego cząsteczka zawiera 20 atomów węgla. Z tego względu EPA zalicza się do długołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Kwasy Omega obejmują różne związki o odmiennej budowie i źródłach. Do najczęściej omawianych kwasów Omega-3 należą:
- EPA, czyli kwas eikozapentaenowy,
- DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy,
- ALA, czyli kwas alfa-linolenowy.
Kwas EPA występuje przede wszystkim w tłustych rybach morskich oraz pozyskiwanych z nich olejach. W suplementach może być obecny wraz z innymi kwasami tłuszczowymi.
EPA a pozostałe kwasy Omega-3
EPA, DHA i ALA nie są tym samym związkiem.
EPA i DHA należą do długołańcuchowych kwasów tłuszczowych Omega-3. ALA jest krótszym kwasem tłuszczowym występującym przede wszystkim w produktach roślinnych.
Organizm człowieka może przekształcać ALA w EPA, ale proces ten zachodzi w ograniczonym stopniu. Z tego względu oleju lnianego, oleju rzepakowego, nasion chia i orzechów włoskich nie należy traktować jako bezpośrednich źródeł kwasu EPA.
Wiedząc już, czym jest kwas EPA, warto sprawdzić, w jakich produktach spożywczych i surowcach można go znaleźć.
Gdzie występuje kwas EPA?
Źródła EPA pochodzenia morskiego
Naturalne źródła kwasu eikozapentaenowego obejmują przede wszystkim:
- tłuste ryby morskie, takie jak makrela, sardynki, sardele, śledź i łosoś,
- wybrane owoce morza,
- oleje rybie,
- wybrane oleje z mikroalg.
Ilość EPA w rybach różni się zależnie od gatunku, sposobu żywienia ryb i rodzaju produktu spożywczego. Podobnie suplementy mogą dostarczać różne ilości kwasu eikozapentaenowego mimo zbliżonej całkowitej ilości oleju.
Spożycie ryb jest jednym ze sposobów dostarczania długołańcuchowych kwasów Omega-3 wraz z dietą. Gdy porównujesz suplementy jako możliwe uzupełnienie diety, zwróć uwagę na ilość EPA w pełnej porcji oraz źródło zastosowanego oleju.
Wybrane algi morskie i mikroalgi mogą stanowić źródło długołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Ich dokładny profil należy jednak sprawdzić na etykiecie, ponieważ nie każdy olej z mikroalg dostarcza EPA w takiej samej ilości.
Produkty roślinne a EPA
Olej lniany, olej rzepakowy, nasiona chia i orzechy włoskie dostarczają przede wszystkim ALA.
ALA należy do kwasów Omega-3 i jest prekursorem EPA, ale jego przekształcanie do kwasu eikozapentaenowego w ludzkim organizmie zachodzi w ograniczonym stopniu.
Dlatego produktów bogatych w ALA nie należy opisywać jako bezpośrednich źródeł EPA. Przy porównywaniu różnych źródeł zawsze sprawdź, jaki rodzaj kwasu tłuszczowego rzeczywiście występuje w produkcie.
Jaką rolę pełni kwas EPA?
Kwas EPA może występować w suplementach wraz z DHA. Zatwierdzone oświadczenie zdrowotne dotyczące prawidłowego funkcjonowania serca odnosi się do wspólnego działania tych dwóch kwasów.
EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca. Korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie.
Warunek 250 mg dotyczy łącznego spożycia obu kwasów. Nie należy przedstawiać tej wartości jako uniwersalnego dziennego zapotrzebowania na sam kwas EPA.
Nie należy również na tej podstawie przypisywać EPA samodzielnego działania na pracę mózgu, narząd wzroku, układ nerwowy ani pozostałe obszary prawidłowego funkcjonowania organizmu. Takie sformułowania wymagają odniesienia do właściwego składnika i warunków stosowania konkretnego oświadczenia.
Czym różnią się kwas EPA i kwas DHA?
Kwas EPA i kwas DHA należą do tej samej rodziny kwasów tłuszczowych Omega-3, ale są odrębnymi związkami.
Kwas eikozapentaenowy zawiera 20 atomów węgla, natomiast kwas dokozaheksaenowy ma ich 22. W suplementach EPA wraz z DHA może występować w różnych proporcjach.
Niektóre produkty mają skład skoncentrowany na EPA. Inne dostarczają zbliżoną ilość EPA i DHA albo większą ilość kwasu DHA.
Przy porównywaniu suplementów sprawdź osobno:
- ilość EPA,
- ilość DHA,
- sumę EPA i DHA,
- całkowitą ilość kwasów tłuszczowych Omega-3,
- wielkość pełnej dziennej porcji.
Nie można wskazać, że EPA jest zawsze lepszy od DHA albo odwrotnie. Wybór powinien opierać się na składzie produktu, sposobie żywienia, preferowanej porcji oraz indywidualnych zaleceniach.
Produkty o składzie skoncentrowanym na DHA znajdziesz w kategorii Kwas DHA. Szeroki wybór preparatów o różnych proporcjach kwasów tłuszczowych znajduje się w kategorii Kwasy Omega-3.
Jak wybrać suplement EPA?
Przy wyborze suplementu EPA zwróć uwagę na rzeczywistą ilość kwasu eikozapentaenowego w pełnej dziennej porcji. Nie kieruj się wyłącznie całkowitą liczbą miligramów oleju podaną na opakowaniu.
Sprawdź ilość EPA w porcji
Najpierw ustal, czy wartości w tabeli składników odnoszą się do:
- jednej kapsułki,
- kilku kapsułek,
- całej zalecanej porcji dziennej.
Następnie sprawdź:
- ilość EPA w pełnej porcji,
- obecność DHA,
- sumę poszczególnych kwasów tłuszczowych,
- liczbę kapsułek w porcji,
- liczbę porcji w opakowaniu.
Dwa produkty mogą zawierać podobną ilość oleju, ale różnić się zawartością kwasu EPA. Najbardziej miarodajne są wartości przypisane bezpośrednio do EPA i pozostałych składników aktywnych.
Porównaj koncentrację produktu
Koncentracja opisuje ilość poszczególnych kwasów tłuszczowych w określonej porcji oleju lub produktu.
Suplement o większej koncentracji może dostarczać odpowiednią ilość EPA przy mniejszej liczbie kapsułek. Nie oznacza to jednak, że wariant o wyższej koncentracji jest odpowiedni dla każdej osoby.
Przy porównywaniu koncentracji uwzględnij:
- ilość EPA w pełnej porcji,
- liczbę kapsułek,
- obecność pozostałych kwasów tłuszczowych,
- sposób stosowania,
- dodatkowe składniki,
- wielkość opakowania.
Sprawdź pełny skład
Suplementy diety z EPA mogą zawierać także inne składniki wymienione na etykiecie.
Jeżeli stosujesz kilka produktów jednocześnie, sprawdź, czy te same substancje nie powtarzają się w różnych suplementach. Porównuj pełne dzienne porcje, a nie tylko wartości przypadające na jedną kapsułkę.
Regularne dostarczanie suplementu powinno odbywać się zgodnie ze sposobem stosowania podanym na etykiecie konkretnego wariantu.
Jak sprawdzić porcję suplementu z EPA?
Osoby, które chcą przyjmować EPA, powinny sprawdzić ilość kwasu eikozapentaenowego w pełnej dziennej porcji oraz zalecenia producenta.
Wartość 250 mg odnosi się do łącznego spożycia EPA i DHA w ramach zatwierdzonego oświadczenia dotyczącego prawidłowego funkcjonowania serca. Nie jest to uniwersalna zalecana porcja samego EPA.
Przy niskim spożyciu ryb decyzję dotyczącą uzupełnienia diety suplementem warto oprzeć na:
- dotychczasowym sposobie żywienia,
- ilości EPA w produkcie,
- obecności DHA,
- pełnym składzie suplementu,
- sposobie stosowania,
- indywidualnych zaleceniach specjalisty, jeśli zostały wydane.
EPA czy EPA Xtra?
Produkty EPA i EPA Xtra należą do kategorii suplementów o składzie skoncentrowanym na kwasie EPA. Poszczególne warianty mogą jednak różnić się ilością EPA, liczbą kapsułek w porcji i szczegółowym profilem kwasów tłuszczowych.
Przed wyborem porównaj:
- ilość EPA w pełnej dziennej porcji,
- ilość DHA i pozostałych kwasów tłuszczowych,
- liczbę kapsułek,
- wielkość opakowania,
- dodatkowe składniki,
- sposób stosowania.
Nie zakładaj, że wariant o większej koncentracji będzie automatycznie lepszym wyborem. Produkt powinien być dopasowany do oczekiwanej ilości EPA, preferowanej liczby kapsułek oraz zaleceń odnoszących się do konkretnej osoby.
Dokładny skład pierwszego wariantu znajdziesz na stronie EPA. Informacje dotyczące drugiej formuły znajdują się na stronie EPA Xtra.
Jak sprawdzić skład i jakość produktu z EPA?
Na stronie konkretnego produktu sprawdź:
- źródło oleju,
- ilość EPA w pełnej dziennej porcji,
- ilość pozostałych kwasów tłuszczowych,
- formę produktu,
- dodatkowe składniki,
- sposób stosowania,
- informacje dotyczące badań danej partii.
Wyniki badań należy zawsze odnosić do konkretnego numeru partii. Parametry jakościowe mogą różnić się między partiami, dlatego pojedynczego wyniku nie należy przedstawiać jako stałej wartości całej serii.
Więcej o jednym z parametrów stosowanych przy ocenie olejów przeczytasz na stronie Co to jest wskaźnik TOTOX?.
