Co daje probiotyk? Jak działają probiotyki

Odpowiedź zależy od tego, o jakim probiotyku mówimy. Eksperci ISAPP zwracają uwagę, że część właściwości obserwuje się u wielu przebadanych gatunków bakterii, a część dotyczy wyłącznie konkretnych szczepów.[1] Dlatego wyniki badań zawsze odnoszą się do określonego mikroorganizmu i ilości, w jakiej był podawany.

Suplement probiotyczny pozwala każdego dnia przyjmować te same, dokładnie opisane szczepy w znanej ilości. W żywności rodzaj i liczba bakterii zwykle nie są podane tak precyzyjnie.

W jakich obszarach bada się probiotyki?

Najwięcej badań dotyczy przewodu pokarmowego: wpływu probiotyków na skład mikrobioty jelitowej, pracę jelit i relacje z bakteriami, które naturalnie w nich żyją.[2] Wyniki zależą od szczepu, ilości i grupy osób, u których prowadzono badanie, dlatego nie przenosi się ich automatycznie na wszystkie probiotyki.

Probiotyki w trakcie antybiotykoterapii

Jednym z najlepiej przebadanych kontekstów jest kuracja antybiotykowa. W analizie 42 badań klinicznych z udziałem ponad 11 tysięcy dorosłych przyjmowanie probiotyków w trakcie antybiotykoterapii wiązało się z niższym o 37% ryzykiem biegunki związanej z antybiotykami. Wynik zależał od zastosowanego mikroorganizmu, jego ilości i wyjściowego ryzyka.[3]

Kiedy zacząć probiotyk przy antybiotyku, ile godzin odstępu zachować i jak długo go stosować, wyjaśniamy w poradniku Kiedy brać probiotyk: rano czy wieczorem, przed czy po antybiotyku?

Żywe mikroorganizmy są obecne nie tylko w suplementach. Jogurt naturalny z żywymi kulturami bakterii, kefir, a także część kiszonek i innych produktów fermentowanych mogą dostarczać żywych kultur bakterii. W codziennym języku często nazywa się je naturalnymi probiotykami.

Eksperci ISAPP proponują jednak rozróżnienie: żywność fermentowana to produkty powstające dzięki pracy mikroorganizmów, a o probiotyku mówimy wtedy, gdy konkretny mikroorganizm jest zidentyfikowany i ma udokumentowane właściwości.[4]

Żywność fermentowana może być wartościowym elementem urozmaiconego sposobu żywienia. Suplement probiotyczny daje z kolei pewność, jakie szczepy i w jakiej ilości przyjmujesz każdego dnia.

W badaniach z udziałem zdrowych osób wybrane, dokładnie określone preparaty probiotyczne były dobrze tolerowane. W analizie sześciu badań klinicznych nie stwierdzono istotnych różnic w częstości działań niepożądanych między probiotykami a placebo.[6]

W pierwszych dniach stosowania mogą pojawić się przejściowe zmiany w pracy przewodu pokarmowego. Jeżeli suplementacja ma towarzyszyć leczeniu albo dotyczy kobiety w ciąży lub osoby z obniżoną odpornością, wybór preparatu warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.