Probiotyk dostarcza żywych mikroorganizmów, najczęściej bakterii z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium, w określonej, powtarzalnej ilości. To, co daje konkretny probiotyk, zależy od szczepu, jego ilości i obszaru, w którym został przebadany, a najlepiej opisane w badaniach są zastosowania związane z przewodem pokarmowym.[1][2]

Poniżej wyjaśniamy, czym są probiotyki, jak działają w jelitach, co pokazują badania i czym suplement różni się od żywności fermentowanej.

Co daje probiotyk? Jak działają probiotyki

Probiotyk dostarcza żywych mikroorganizmów, najczęściej bakterii z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium, w określonej, powtarzalnej ilości. To, co daje konkretny probiotyk, zależy od szczepu, jego ilości i obszaru, w którym został przebadany, a najlepiej opisane w badaniach są zastosowania związane z przewodem pokarmowym.[1][2]

Poniżej wyjaśniamy, czym są probiotyki, jak działają w jelitach, co pokazują badania i czym suplement różni się od żywności fermentowanej.

Czym są probiotyki?

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, najczęściej bakterie, które stosowane w odpowiedniej ilości mają udokumentowane właściwości zdrowotne. Taką definicję przyjęli eksperci FAO i Światowej Organizacji Zdrowia, a w 2014 roku potwierdził ją międzynarodowy zespół naukowców ISAPP.[1]

W suplementach diety najczęściej spotyka się bakterie z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium, które należą też do najczęściej badanych grup mikroorganizmów probiotycznych.[2] Na etykiecie znajdziesz nie tylko ich nazwy, ale też ilość w porcji, podawaną w CFU, czyli jednostkach tworzących kolonie.

Co daje probiotyk?

Odpowiedź zależy od tego, o jakim probiotyku mówimy. Eksperci ISAPP zwracają uwagę, że część właściwości obserwuje się u wielu przebadanych gatunków bakterii, a część dotyczy wyłącznie konkretnych szczepów.[1] Dlatego wyniki badań zawsze odnoszą się do określonego mikroorganizmu i ilości, w jakiej był podawany.

Suplement probiotyczny pozwala każdego dnia przyjmować te same, dokładnie opisane szczepy w znanej ilości. W żywności rodzaj i liczba bakterii zwykle nie są podane tak precyzyjnie.

W jakich obszarach bada się probiotyki?

Najwięcej badań dotyczy przewodu pokarmowego: wpływu probiotyków na skład mikrobioty jelitowej, pracę jelit i relacje z bakteriami, które naturalnie w nich żyją.[2] Wyniki zależą od szczepu, ilości i grupy osób, u których prowadzono badanie, dlatego nie przenosi się ich automatycznie na wszystkie probiotyki.

Probiotyki w trakcie antybiotykoterapii

Jednym z najlepiej przebadanych kontekstów jest kuracja antybiotykowa. W analizie 42 badań klinicznych z udziałem ponad 11 tysięcy dorosłych pprzyjmowanie probiotyków w trakcie antybiotykoterapii wiązało się z niższym o 37% ryzykiem biegunki związanej z antybiotykami. Wynik zależał od zastosowanego mikroorganizmu, jego ilości i wyjściowego ryzyka.[3]

To, kiedy przyjmować probiotyk w czasie kuracji i jak długo go stosować, zależy od konkretnego preparatu i prowadzonego leczenia, dlatego warto ustalić to z lekarzem lub farmaceutą.

Jak probiotyki działają w przewodzie pokarmowym?

W przewodzie pokarmowym naturalnie żyją ogromne ilości mikroorganizmów. Tworzą mikrobiotę jelitową, która jest częścią środowiska jelit i uczestniczy między innymi w przemianach składników odżywczych oraz w procesach trawiennych.

Bakterie probiotyczne po dostarczeniu do przewodu pokarmowego mogą wchodzić w interakcje z mikroorganizmami, które już znajdują się w jelitach. W badaniach analizuje się również ich kontakt z błoną śluzową jelit.[2]

W materiałach o probiotykach spotkasz zarówno określenie mikrobiota jelitowa, jak i mikrobiom jelitowy. Oba opisują złożone środowisko jelit, w którym żyją bakterie i inne mikroorganizmy.

Dlaczego liczy się konkretny szczep?

Pełna nazwa bakterii składa się z rodzaju, gatunku i oznaczenia szczepu, na przykład Lactobacillus acidophilus DDS-1. Badania dotyczą zwykle konkretnych szczepów albo ich połączeń, a właściwości jednego szczepu nie przypisuje się automatycznie innym.[2] Dlatego dwa preparaty z podobnie brzmiącymi bakteriami mogą się od siebie wyraźnie różnić.

Naturalne źródła probiotyków i żywność fermentowana

Żywe mikroorganizmy są obecne nie tylko w suplementach. Jogurt naturalny z żywymi kulturami bakterii, kefir, a także część kiszonek i innych produktów fermentowanych mogą dostarczać żywych kultur bakterii. W codziennym języku często nazywa się je naturalnymi probiotykami.

Eksperci ISAPP proponują jednak rozróżnienie: żywność fermentowana to produkty powstające dzięki pracy mikroorganizmów, a o probiotyku mówimy wtedy, gdy konkretny mikroorganizm jest zidentyfikowany i ma udokumentowane właściwości.[4]

Żywność fermentowana może być wartościowym elementem urozmaiconego sposobu żywienia. Suplement probiotyczny daje z kolei pewność, jakie szczepy i w jakiej ilości przyjmujesz każdego dnia.

Probiotyki a prebiotyki

Prebiotyki to składniki wykorzystywane przez określone mikroorganizmy, które żyją w organizmie.[5] Jednym z nich są fruktooligosacharydy, czyli FOS. Preparat łączący bakterie probiotyczne z prebiotykiem pozwala przyjmować oba składniki w jednej porcji. Tak są zbudowane kapsułki Nordic Flora dla dorosłych.

Czy probiotyki są dobrze tolerowane?

W badaniach z udziałem zdrowych osób wybrane, dokładnie określone preparaty probiotyczne były dobrze tolerowane. W analizie sześciu badań klinicznych nie stwierdzono istotnych różnic w częstości działań niepożądanych między probiotykami a placebo.[6]

W pierwszych dniach stosowania mogą pojawić się przejściowe zmiany w pracy przewodu pokarmowego. Jeżeli suplementacja ma towarzyszyć leczeniu albo dotyczy kobiety w ciąży lub osoby z obniżoną odpornością, wybór preparatu warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Co warto zapamiętać?

Probiotyk dostarcza żywych mikroorganizmów w określonej ilości, a jego właściwości zależą od szczepu i dawki.

Najwięcej badań dotyczy przewodu pokarmowego, w tym stosowania probiotyków w trakcie antybiotykoterapii.

Suplement różni się od żywności fermentowanej tym, że dostarcza dokładnie opisanych szczepów w znanej ilości.

Probiotyki Nordic Flora

W linii Nordic Flora znajdziesz kapsułki dla dorosłych z prebiotycznym FOS: Nordic Flora Probiotic Daily z 4 szczepami i 12 miliardami CFU w porcji oraz Nordic Flora Probiotic Comfort z 13 szczepami i 15 miliardami CFU w jednej kapsułce. Dla dzieci od 3. roku życia są Kids Nordic Flora Probiotic Gummies, owocowe żelki z Bacillus coagulans, a o wyborze probiotyku dla dziecka piszemy w poradniku o probiotykach dla dzieci. Wariant Nordic Flora Probiotic Woman jest chwilowo niedostępny.

Jak wybrać probiotyk i czym różnią się poszczególne formuły, opisujemy na stronie kategorii probiotyki.

Kapsułki Daily i Comfort przechowuje się w temperaturze pokojowej lub niższej, a powyżej 23°C w lodówce. Żelki dla dzieci nie wymagają przechowywania w lodówce.

Każda partia probiotyków Nordic Naturals jest badana pod kątem liczby CFU i czystości, a wyniki aktualnej partii znajdziesz w certyfikacie analizy na karcie produktu. Za formułami stoi ponad 30 lat doświadczenia Nordic Naturals, firmy działającej od 1995 roku.

Poznaj probiotyki Nordic Naturals:

PROMOCJA
Nordic Flora Probiotic Comfort 30 caps Nordic Naturals Sklep Nordic.pl
Nordic Flora Probiotic ComfortProbiotyk dla komfortu trawiennego z prebiotykiem (13 szczepów + FOS)
15 mld CFU, 13 szczepów
154,90 zł 162,90 zł
PROMOCJA
Nordic Flora Probiotic Daily 60 caps Nordic Naturals Sklep Nordic.pl
Nordic Flora Probiotic DailyProbiotyk na codzień z prebiotykiem (4 szczepy + FOS)
12 mld CFU, 4 szczepy
119,90 zł 126,90 zł
PROMOCJA
Biała plastikowa butelka z etykietą Nordic Naturals Kids Probiotic Gummies, zielone tło i tekst dla dzieci powyżej 3 lat, GRATIS: Kids Nordic Flora Probiotic Gummies
Kids Nordic Flora Probiotic GummiesProbiotyk dla dzieci w pysznych żelkach z prebiotykiem
1,5 mld CFU + prebiotyk
84,90 zł 86,90 zł
CHWILOWY BRAK
Nordic Flora Probiotic Woman 60 caps Nordic Naturals Sklep Nordic.pl
Nordic Flora Probiotic WomanProbiotyk dla kobiet z D-mannozą i prebiotykiem (7 szczepów + FOS)
15 mld CFU + 400 mg D-mannozy
154,90 zł
Probiotyki - zobacz więcej >

Źródła

  1. Hill C, Guarner F, Reid G, i wsp. Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 2014. DOI: 10.1038/nrgastro.2014.66
  2. Sanders ME. Probiotics: definition, sources, selection, and uses. Clinical Infectious Diseases, 2008. DOI: 10.1086/523341
  3. Goodman C, Keating G, Georgousopoulou E, Hespe C, Levett K. Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhoea: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open, 2021. DOI: 10.1136/bmjopen-2020-043054
  4. Marco ML, Sanders ME, Gänzle M, i wsp. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on fermented foods. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 2021. DOI: 10.1038/s41575-020-00390-5
  5. Gibson GR, Hutkins R, Sanders ME, i wsp. Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of prebiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 2017. DOI: 10.1038/nrgastro.2017.75
  6. Tapiovaara L, Lehtoranta L, Poussa T, Mäkivuokko H, Korpela R, Pitkäranta A. Absence of adverse events in healthy individuals using probiotics: analysis of six randomised studies by one study group. Beneficial Microbes, 2016. DOI: 10.3920/BM2015.0096

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego Probiotyki - Pytania i odpowiedzi

Regularne stosowanie pozwala dostarczać każdego dnia określoną ilość żywych mikroorganizmów. Właściwości konkretnego preparatu zależą przede wszystkim od zastosowanych szczepów, ich ilości oraz składu całej formuły.

Jogurt naturalny z żywymi kulturami bakterii, kefir i inne fermentowane produkty mogą dostarczać żywych mikroorganizmów. W naukowym ujęciu probiotykiem nazywa się jednak tylko zidentyfikowany mikroorganizm o udokumentowanych właściwościach.[4]

U zdrowych osób badane preparaty probiotyczne były dobrze tolerowane, a w analizie sześciu badań klinicznych działania niepożądane nie występowały częściej niż przy placebo.[6] W ciąży, przy obniżonej odporności lub w trakcie leczenia wybór probiotyku warto skonsultować z lekarzem.