Omega-3 trójglicerydy a estry etylowe: która forma wchłania się lepiej?

Omega-3 trójglicerydy (TG i rTG), czyli kwasy EPA i DHA w naturalnej postaci tłuszczu, wchłaniają się lepiej niż estry etylowe kwasów Omega-3 (EE). W badaniu porównawczym organizm przyswoił z trójglicerydów o około 70% więcej EPA i DHA niż z estrów etylowych, a po pół roku przyjmowania tej samej dawki poziom Omega-3 we krwi wzrósł wyraźniej u osób, które brały trójglicerydy. Taką postać ma tłuszcz w rybie. Estry etylowe powstają w fabryce podczas zagęszczania oleju. W tym artykule wyjaśniamy prostym językiem, czym różnią się obie formy, co wynika z badań, jak sprawdzić formę na opakowaniu i dlaczego wszystkie oleje Omega-3 Nordic Naturals mają formę trójglicerydów.

Czym różnią się trójglicerydy od estrów etylowych?

Omega-3 trójglicerydy to naturalna postać kwasów EPA i DHA, taka sama jak w mięsie ryby. Estry etylowe to postać stworzona w fabryce: kwas tłuszczowy połączony z cząsteczką alkoholu.

Cząsteczka trójglicerydu składa się z glicerolu, do którego przyłączone są trzy kwasy tłuszczowe. W oleju rybim te trzy miejsca zajmują różne kwasy, wśród nich EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy). Tak zbudowany jest tłuszcz w rybie, oliwie, maśle i orzechach, bo trójglicerydy naturalnie występują w pożywieniu. Układ trawienny jest do tej budowy przygotowany: enzym trawienny (lipaza) odłącza kwasy tłuszczowe od glicerolu, a jelito je wchłania.

Ester etylowy ma inną budowę. Producent odłącza kwas tłuszczowy od glicerolu i wiąże go z cząsteczką alkoholu etylowego. Taka cząsteczka nie występuje ani w rybie, ani w zwykłym jedzeniu. Organizm musi ją najpierw rozłożyć, a robi to wolniej i tylko wtedy, gdy w posiłku jest wystarczająco dużo tłuszczu. Pokazało to badanie wchłaniania EPA i DHA z trójglicerydów i estrów etylowych, do którego wracamy niżej.

Osobną grupą jest roślinny kwas alfa-linolenowy (ALA), na przykład z oleju lnianego. Ten artykuł dotyczy EPA i DHA z ryb i mikroalg, bo to one trafiają do suplementów diety, o których piszemy.

Skąd biorą się estry etylowe w suplementach Omega-3?

Estry etylowe kwasów Omega-3 powstają po drodze, gdy producent zagęszcza olej rybi. Może na tym skończyć albo zrobić jeszcze jeden krok i przywrócić kwasom naturalną formę trójglicerydów.

Surowy olej rybi zawiera dużo różnych kwasów tłuszczowych, a EPA i DHA to tylko część z nich. Żeby zmieścić w jednej kapsułce więcej EPA i DHA, producent musi zagęścić olej. Najłatwiej zrobić to w postaci estrów etylowych: w tej formie da się oddzielić potrzebne kwasy od resztek i usunąć zanieczyszczenia (ten etap to destylacja molekularna).

Po destylacji producent ma wybór. Może sprzedać olej jako suplement diety w postaci estrów etylowych, bo to szybsze i tańsze. Może też przeprowadzić reestryfikację, czyli za pomocą enzymów przyłączyć EPA i DHA z powrotem do glicerolu. Tak powstają reestryfikowane trójglicerydy, w skrócie rTG.

Nordic Naturals od początku działalności w 1995 roku wybiera drugą drogę. Każdy koncentrat marki ma formę trójglicerydów. Destylacja odbywa się w próżni i w obniżonej temperaturze, a olej przez cały proces jest chroniony azotem przed tlenem. Dzięki temu koncentrat zachowuje naturalną budowę i pozostaje świeży. Więcej o tym procesie przeczytasz na stronie Jakość potwierdzona badaniami.

TG a rTG: czym się różnią?

TG to olej rybi w naturalnej budowie, bez zagęszczania. rTG to olej zagęszczony, który po destylacji wrócił do naturalnej budowy. Oba określenia oznaczają Omega-3 w formie trójglicerydów, a kwestia wchłaniania wygląda przy obu formach bardzo podobnie.

Różnica to ilość EPA i DHA w kapsułce. Naturalny olej ma ich tyle, ile miała ryba. Koncentrat rTG mieści w tej samej kapsułce kilka razy więcej. W badaniu Dyerberga i współpracowników rTG wchłaniały się nawet lepiej niż niezagęszczony olej rybi: organizm przyswoił z nich 124% tego, co z naturalnego oleju.

W praktyce oznacza to prostą zasadę. Jeśli potrzebujesz małej dawki, wystarczy naturalny olej lub tran w formie trójglicerydów TG. Jeśli chcesz dużej dawki EPA i DHA w kilku kapsułkach, szukaj koncentratu rTG. 

Omega-3 trójglicerydy czy estry etylowe: która forma wchłania się lepiej według badań?

Badania na ludziach pokazują, że z trójglicerydów organizm wchłania więcej EPA i DHA niż z estrów etylowych kwasów Omega-3. Widać to zarówno po dwóch tygodniach, jak i po sześciu miesiącach przyjmowania tej samej dawki.

Trzy najczęściej cytowane badania porównujące Omega-3 trójglicerydy z estrami etylowymi zebraliśmy w jednej tabeli.

Skąd bierze się liczba 70%? Z badania Dyerberga: 124% podzielone przez 73% daje 1,70. Tyle razy więcej EPA i DHA trafiło do krwi z trójglicerydów niż z estrów etylowych przy tej samej dawce.

Ten sam obraz dają przeglądy wielu badań. Przegląd Ghasemifard i wsp. wskazuje, że estry etylowe wchłaniają się najsłabiej ze wszystkich form. Przegląd Schuchardta i Hahna zalicza formę chemiczną do głównych czynników decydujących o tym, ile EPA i DHA organizm wykorzysta. Najnowszy przegląd biodostępności EPA i DHA u ludzi ustawia formy kwasów tłuszczowych Omega-3 od najlepiej do najsłabiej wchłanianej: wolne kwasy tłuszczowe, fosfolipidy, reestryfikowane trójglicerydy, naturalne trójglicerydy, estry etylowe. Autorzy zwracają uwagę, że najwięcej mówią badania po dłuższym czasie stosowania, ponieważ Omega-3 stosuje się regularnie. Właśnie takie, sześciomiesięczne badanie pokazało przewagę trójglicerydów. Wniosek jest spójny: Omega-3 trójglicerydy wchłaniają się lepiej niż estry etylowe, a różnica rośnie z czasem stosowania.

Dlaczego przy estrach etylowych liczy się tłusty posiłek?

Estry etylowe kwasów Omega-3 wchłaniają się dobrze tylko z tłustym posiłkiem. Omega-3 trójglicerydy wchłaniają się dobrze także przy lekkim śniadaniu.

Enzym trawiący tłuszcze (lipaza) uruchamia się, gdy w jelicie pojawia się tłuszcz. Trójglicerydy z kapsułki same są tłuszczem, więc trawią się razem z posiłkiem, a ilość tłuszczu w tym posiłku ma dla nich mniejsze znaczenie. Ester etylowy potrzebuje dużo enzymu, a tyle enzymu wydziela się dopiero po tłustym jedzeniu. W badaniu Lawsona i Hughesa po zmianie posiłku z 8 g na 44 g tłuszczu wchłanianie EPA i DHA z estrów etylowych wzrosło trzykrotnie. Z trójglicerydów EPA wchłaniał się w 69% już przy lekkim posiłku.

Co z tego wynika na co dzień? Kapsułkę Omega-3 w formie trójglicerydów możesz przyjąć nawet z lekkim posiłkiem - jogurtem, owsianką czy kanapką. Nie musisz planować tłustego obiadu. Na etykietach Nordic Naturals znajdziesz zalecenie „w trakcie posiłku" i to wystarczy. O porze dnia piszemy w artykule Kiedy brać Omega-3? Rano czy wieczorem.

Jak sprawdzić formę Omega-3 na opakowaniu?

Szukaj w składzie lub w opisie produktu. Napis „Omega-3 trójglicerydy", „naturalne trójglicerydy", „TG" lub „rTG" oznacza formę trójglicerydową. Napis „estry etylowe", „EE" lub „ethyl esters" oznacza formę estrową.

Trzy wskazówki, które ułatwiają czytanie etykiety:

• Duża dawka nie zdradza formy. Koncentrat może być zarówno rTG, jak i estrami etylowymi. Formę trzeba sprawdzić osobno.
• Patrz na EPA i DHA w porcji, nie na ilość oleju. Napis „1000 mg oleju rybiego" mówi tylko, ile oleju jest w kapsułce. Liczy się, ile w tym oleju jest EPA i DHA.
• Producent, który podaje formę, zwykle podaje też wyniki badań. Nordic Naturals udostępnia wyniki badań dla każdej partii produktu, a wskaźnik świeżości TOTOX aktualnej partii znajdziesz na nordic.pl pod tabelą składu każdego produktu.

Czy Omega-3 w formie trójglicerydów podnosi trójglicerydy we krwi?

Nie. Trójglicerydy w suplemencie to sposób „zapakowania" EPA i DHA. Trójglicerydy w wynikach badania krwi to osobny parametr, który zależy od całej diety i stylu życia.

Ta zbieżność nazw często myli, dlatego odpowiadamy na to pytanie także w naszej sekcji Pytania i odpowiedzi. Trójglicerydy z kapsułki trawią się jak każdy tłuszcz z jedzenia: enzym rozkłada je na kwasy tłuszczowe i glicerol, a organizm wykorzystuje EPA i DHA do budowy komórek. Wynik „trójglicerydy" w badaniu krwi opisuje natomiast tłuszcze krążące w osoczu. Forma trójglicerydowa oleju rybiego mówi tylko o budowie cząsteczki w kapsułce.

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze Omega-3?

Forma trójglicerydów mówi o wchłanianiu. Jeśli dbasz o zdrowie i bierzesz kwasy Omega-3 codziennie, dobry preparat spełnia jeszcze cztery warunki: ma wystarczająco dużo EPA i DHA w porcji, jest świeży, przebadany na czystość i pochodzi ze sprawdzonego źródła.

1. Ile EPA i DHA jest w porcji dziennej. EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, a korzyść pojawia się już przy 250 mg EPA i DHA dziennie. DHA przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu i prawidłowego widzenia przy 250 mg DHA dziennie. Sprawdź, czy podana ilość dotyczy jednej kapsułki czy całej porcji.
2. Świeżość oleju, czyli TOTOX. To wskaźnik utlenienia tłuszczu: im niższy, tym olej świeższy. Norma branżowa GOED dopuszcza wartość do 26. Nordic Naturals pokazuje TOTOX każdej partii przy produkcie, a aktualne wyniki produktów z tego artykułu mieszczą się między 2,0 a 7,0. Więcej na stronie Wskaźnik TOTOX i w Rankingu TOTOX.
3. Badania każdej partii. Każda partia Nordic Naturals jest badana w niezależnym laboratorium na zawartość składników aktywnych, metale ciężkie, PCB i dioksyny. Certyfikat analizy (CoA) możesz sprawdzić po numerze partii z opakowania. Jak go czytać, wyjaśniamy w Przewodniku po wynikach badań.
4. Skąd pochodzi olej. Koncentraty Ultimate Omega powstają z dziko poławianych sardeli i sardynek. Wszystkie oleje rybie Nordic Naturals mają certyfikat Friend of the Sea, a produkty certyfikat iGen Non-GMO Tested.

Forma i świeżość to dwie różne rzeczy. Trójglicerydy mówią, ile EPA i DHA organizm wykorzysta. TOTOX mówi, w jakim stanie olej trafia do kapsułki. Dobry preparat spełnia oba warunki.

Omega-3 trójglicerydy w ofercie Nordic Naturals

Każdy olej rybi i olej z algi Nordic Naturals w NORDIC.PL ma formę naturalnych trójglicerydów (TG/rTG). Produkty różnią się dawką EPA i DHA, postacią (kapsułki lub płyn) i tym, dla kogo są przeznaczone.

Ultimate Omega Softgels to klasyczny koncentrat marki: 1100 mg EPA i DHA w dwóch kapsułkach, olej z dziko poławianych sardeli i sardynek, naturalny aromat cytrynowy. 

Ultimate Omega Softgels

650 mg EPA i 450 mg DHA w 2 kapsułkach, naturalne trójglicerydy, smak cytrynowy

Zobacz produkt

Ultimate Omega 2X dostarcza 2000 mg EPA i DHA w dwóch kapsułkach. To wybór dla osób dorosłych, które chcą wysokiej dawki bez połykania wielu kapsułek. Wyższe dawki EPA i DHA mają sens na przykład u sportowców albo u osób, które jedzą mało ryb.

Ultimate Omega 2X

1125 mg EPA i 875 mg DHA w 2 kapsułkach, naturalne trójglicerydy, smak cytrynowy

Zobacz produkt

Ultimate Omega Liquid to ten sam koncentrat w płynie: 2470 mg EPA i DHA w łyżeczce. Sprawdza się, gdy ktoś nie lubi kapsułek albo chce dawkować elastycznie, od pół do jednej łyżeczki dziennie. Po otwarciu butelkę trzymaj w lodówce.

Ultimate Omega Liquid

1460 mg EPA i 1010 mg DHA w 5 ml, naturalne trójglicerydy, smak cytrynowy

Zobacz produkt

Children's DHA Liquid to tran z wątroby dorsza arktycznego dla dzieci od 1 roku życia, o smaku truskawkowym. Pół łyżeczki dostarcza 255 mg DHA, czyli ilość, przy której DHA wspiera pracę mózgu i wzrok. Produkty dla dzieci według wieku zestawiamy w Rankingu Omega-3 dla dzieci.

Children's DHA Liquid

170 mg EPA i 255 mg DHA w pół łyżeczki, dla dzieci od 1 roku, smak truskawkowy

Zobacz produkt

Algae Omega to opcja dla wegan: mikroalgi Schizochytrium sp. dostarczają Omega-3 trójglicerydy w naturalnej formie, 390 mg DHA i 195 mg EPA w dwóch kapsułkach, pozyskiwane bez heksanu.

Algae Omega

195 mg EPA i 390 mg DHA w 2 kapsułkach z oleju z mikroalg, dla wegan

Zobacz produkt

Pełną ofertę Omega-3 w różnych dawkach i formach znajdziesz w kategorii Kwasy Omega-3. Jeśli wahasz się między tranem a koncentratem oleju rybiego, różnice wyjaśniamy w artykule Tran a Omega-3: czym się różnią i co wybrać, a produkty o najwyższej dawce porównujemy w Rankingu Omega-3.

Bibliografia

1. Dyerberg J, Madsen P, Møller JM, Aardestrup I, Schmidt EB. Bioavailability of marine n-3 fatty acid formulations. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids, 2010. DOI: 10.1016/j.plefa.2010.06.007
2. Neubronner J, Schuchardt JP, Kressel G, Merkel M, von Schacky C, Hahn A. Enhanced increase of omega-3 index in response to long-term n-3 fatty acid supplementation from triacylglycerides versus ethyl esters. European Journal of Clinical Nutrition, 2011. DOI: 10.1038/ejcn.2010.239
3. Lawson LD, Hughes BG. Absorption of eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid from fish oil triacylglycerols or fish oil ethyl esters co-ingested with a high-fat meal. Biochemical and Biophysical Research Communications, 1988. DOI: 10.1016/s0006-291x(88)80937-9
4. Ghasemifard S, Turchini GM, Sinclair AJ. Omega-3 long chain fatty acid "bioavailability": a review of evidence and methodological considerations. Progress in Lipid Research, 2014. DOI: 10.1016/j.plipres.2014.09.001
5. Schuchardt JP, Hahn A. Bioavailability of long-chain omega-3 fatty acids. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids, 2013. DOI: 10.1016/j.plefa.2013.03.010
6. Alijani S, Hahn A, Harris WS, Schuchardt JP. Bioavailability of EPA and DHA in humans - A comprehensive review. Progress in Lipid Research, 2025. DOI: 10.1016/j.plipres.2024.101318
7. Schuchardt JP, Schneider I, Meyer H, Neubronner J, von Schacky C, Hahn A. Incorporation of EPA and DHA into plasma phospholipids in response to different omega-3 fatty acid formulations - a comparative bioavailability study of fish oil vs. krill oil. Lipids in Health and Disease, 2011. DOI: 10.1186/1476-511X-10-145