Witaminy dla nastolatków: czego potrzebuje organizm w okresie dojrzewania.

Witaminy dla nastolatków: czego potrzebuje organizm w okresie dojrzewania

Ewelina Pałaszyńska
10 minut czytania

Posłuchaj artykułu
Audio generated by DropInBlog's Blog Voice AI™ may have slight pronunciation nuances. Learn more

Witaminy dla nastolatków to przede wszystkim witamina D3, witaminy z grupy B, witaminy A, C i E oraz składniki mineralne, takie jak cynk, jod, żelazo i wapń, a do tego kwasy Omega-3 DHA. W okresie dojrzewania organizm rośnie szybciej niż kiedykolwiek od niemowlęctwa, buduje masę kostną i mięśniową, więc potrzebuje więcej składników odżywczych niż u młodszego dziecka. Jednocześnie dieta nastolatka bywa nieregularna, a ryby czy warzywa pojawiają się w niej rzadziej, niż by się chciało.

Z artykułu dowiesz się, jakie witaminy dla nastolatków są najważniejsze, gdzie ich szukać w diecie, kiedy warto sięgnąć po suplement i jak rozmawiać o tym z nastolatkiem.

Spis treści

Jakie witaminy dla nastolatków są najważniejsze?

W okresie dojrzewania szczególnie ważne są składniki, które biorą udział we wzroście kości, pracy układu nerwowego i odpornościowego oraz w wytwarzaniu energii. Najważniejsze z nich zebraliśmy w tabeli:

SkładnikZa co odpowiadaŹródła w diecie nastolatka
Witamina D3Jest potrzebna do prawidłowego wzrostu i rozwoju kości u dzieci, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowegoTłuste ryby morskie, jaja; główne źródło to synteza w skórze pod wpływem słońca, w Polsce niewystarczająca przez dużą część roku
Witaminy B6 i B12Przyczyniają się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego, pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz w zmniejszaniu uczucia zmęczenia i znużeniaMięso, ryby, jaja, nabiał; witamina B12 występuje niemal wyłącznie w produktach odzwierzęcych
Kwas foliowyPomaga w procesie podziału komórek i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznychZielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe, pełnoziarniste produkty zbożowe
Witamina APomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia i zdrowej skóryJaja, nabiał, podroby; beta-karoten z marchwi, batatów i jarmużu
Witamina CPomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i zwiększa przyswajanie żelazaPapryka, natka pietruszki, czarne porzeczki, kiwi, cytrusy
Witamina EPomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnymOleje roślinne, orzechy, nasiona
CynkPomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, w utrzymaniu zdrowych kości i prawidłowych funkcji poznawczychMięso, pełne ziarna, pestki dyni, rośliny strączkowe
JodPrzyczynia się do prawidłowego wzrostu dzieci i pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczychRyby morskie, nabiał, sól jodowana
ŻelazoPrzyczynia się do prawidłowego rozwoju funkcji poznawczych dzieciCzerwone mięso, rośliny strączkowe, kasze; przyswajanie zwiększa witamina C
WapńJest potrzebny do prawidłowego wzrostu i rozwoju kości u dzieciMleko i przetwory mleczne, napoje roślinne wzbogacane wapniem, sezam
DHA (Omega-3)Przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu i prawidłowego widzenia przy spożyciu 250 mg dziennieTłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź), olej z alg

Witaminę D3 polskie zalecenia przewidują dla nastolatków przez cały rok lub co najmniej od września do kwietnia, w dawce 1000-2000 IU dziennie w zależności od masy ciała (Płudowski i wsp., 2023). Więcej o dawkowaniu u dzieci i młodzieży piszemy w artykule Witamina D3 dla dzieci i niemowląt.

Dlaczego w okresie dojrzewania zapotrzebowanie rośnie?

Zapotrzebowanie na składniki odżywcze rośnie razem z masą ciała i tempem wzrostu. W ciągu kilku lat dojrzewania nastolatek potrafi urosnąć kilkanaście centymetrów, a w tym okresie powstaje znaczna część szczytowej masy kostnej, która ma znaczenie przez całe dorosłe życie (Weaver i wsp., 2016). Zmienia się też gospodarka hormonalna i rośnie masa mięśniowa, co przekłada się na większe potrzeby energetyczne i odżywcze (Das i wsp., 2017).

W praktyce oznacza to, że preparat dobrany kilka lat wcześniej może już nie odpowiadać potrzebom nastolatka. Warto sprawdzić na etykiecie, dla jakiego wieku jest przeznaczony
i ile składników dostarcza jedna porcja.

Kiedy dieta nastolatka nie wystarcza?

Zróżnicowana dieta pokrywa dużą część potrzeb nastolatka, ale w tym wieku trudno o regularność. Najczęstsze sytuacje, w których warto uzupełnić dietę:

  • Jedzenie w biegu: obiad między lekcjami a treningiem, późna kolacja i coraz więcej samodzielnych wyborów poza domem sprzyjają lukom w diecie (Stok i wsp., 2018).
  • Mało ryb: tłuste ryby morskie to główne źródło DHA i ważne źródło witaminy D,
    a w jadłospisie wielu nastolatków pojawiają się rzadko (Martínez-Martínez i wsp., 2020).
  • Dieta wegetariańska lub wegańska: to wiek pierwszych samodzielnych decyzji
    o wykluczeniu produktów odzwierzęcych. Wtedy szczególnej uwagi wymagają witamina B12, żelazo, jod, wapń, witamina D i DHA (Verduci i wsp., 2025). Roślinnym źródłem DHA jest olej z alg, który dostarcza DHA porównywalnie z porcją łososia (Arterburn i wsp., 2008).
  • Mało słońca: w miesiącach od września do kwietnia skóra wytwarza za mało witaminy D,
    a nastolatki spędzają dużo czasu w szkole i w domu.

Przy chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach lub diecie eliminacyjnej wybór suplementów warto omówić z lekarzem.

Witaminy dla nastolatka a nauka i energia na co dzień

Nauka, treningi i krótszy sen sprawiają, że rodzice często szukają witamin, które pomogą nastolatkowi w codziennym wysiłku. W tym kontekście znaczenie mają przede wszystkim:

  • witaminy z grupy B, w tym B6 i B12, które przyczyniają się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego i pomagają w zmniejszaniu uczucia zmęczenia i znużenia;
  • żelazo, które przyczynia się do prawidłowego rozwoju funkcji poznawczych dzieci;
  • cynk i jod, które pomagają w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych;
  • DHA, które przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu przy spożyciu 250 mg dziennie.

Podstawą pozostają sen i regularne posiłki, które w tym wieku mają duże znaczenie dla samopoczucia i koncentracji, a witaminy dobrze je uzupełniają. O codziennych nawykach wspierających skupienie piszemy też w artykule Jak poprawić koncentrację u dziecka.

Jak wybrać witaminy dla nastolatka?

Najlepsze witaminy dla nastolatków to te, które uzupełniają realne luki w jego diecie, w porcji odpowiedniej dla wieku. Przy wyborze zwróć uwagę na:

  • wiek na etykiecie: część preparatów dla dzieci ma określony górny wiek, a produkty dla dorosłych mogą mieć porcje nieodpowiednie dla młodszych nastolatków; w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę;
  • multiwitamina czy pojedyncze składniki: multiwitamina dostarcza kilkanaście składników w jednej porcji i sprawdza się przy nieregularnym jedzeniu, a pojedyncza witamina, np. D3, gdy zależy Ci na konkretnym składniku;
  • Omega-3: jeśli nastolatek rzadko je ryby, warto uzupełnić dietę o DHA, które nie wchodzi
    w skład większości multiwitamin;
  • formę: kapsułki, żelki czy płyn to kwestia preferencji; najlepsza jest forma, którą nastolatek będzie przyjmował regularnie;
  • jakość: sprawdź, czy wyniki badań czystości poszczególnych partii są dostępne.
    W produktach Nordic Naturals znajdziesz je na karcie produktu.

Jak rozmawiać z nastolatkiem o suplementacji?

W tym wieku samo zalecenie rodzica przestaje wystarczać. Nastolatek chce rozumieć, po co coś przyjmuje, i coraz częściej sam decyduje, czy sięgnie po suplement. Pomagają w tym:

  • konkret zamiast ogólników: „witamina D jest potrzebna do prawidłowego wzrostu i rozwoju kości, które teraz rosną najszybciej w całym życiu” trafia lepiej niż „to zdrowe”;
  • wybór formy: pozwól nastolatkowi zdecydować, czy woli kapsułki, żelki czy płyn;
  • wspólna decyzja: rozmowa o wynikach badań krwi i wspólny wybór preparatu angażują bardziej niż postawienie przed faktem dokonanym;
  • stały nawyk: suplement przyjmowany przy jednym posiłku, np. śniadaniu, łatwiej wchodzi
    w rutynę.

Witaminy i Omega-3 dla nastolatków w ofercie Nordic Naturals

Witaminę D3 starszym dzieciom i nastolatkom wygodnie podawać w kroplach. Vitamin D3 Liquid dostarcza 1000 IU witaminy D3 z porostów w porcji 0,5 ml, a dawkę dopasujesz do zaleceń dla wieku i masy ciała.

Vitamin D3 Liquid

94,90 zł 99,90 zł

Witamina D3 w płynnej, roślinnej formule dla zdrowia kości, zębów i wsparcia układu odpornościowego, pozyskiwana z organicznych porostów. 1000 IU witaminy D3 w jednej porcji (0.5 ml) Wspomaga mocne kości, zęby i zdrowe funkcjonowanie układu odpornościowego Bez GMO i bez… Zobacz więcej »

Vitamin D3 Liquid

Witaminy dla nastolatków: multiwitamina w żelkach

Jeśli zależy Ci na kilku składnikach naraz, Zero Sugar Kids Multi Gummies to multiwitamina w żelkach bez dodatku cukru, słodzona ksylitolem, przeznaczona dla dzieci od 4 lat. Dostarcza m.in. witaminy A, C, D3, E, B6, B12, kwas foliowy i cynk.

Zero Sugar Kids Multi Gummies

139,90 zł 159,90 zł

Zero Sugar Kids Multi Gummies to multiwitamina bez dodatku cukru, słodzona ksylitolem - dobra opcja dla rodziców, którzy chcą ograniczyć cukier w diecie dziecka, a jednocześnie zadbać o codzienną dawkę witamin i minerałów. Wegetariańska multiwitamina w żelkach bez cukru Pyszny… Zobacz więcej »

Zero Sugar Kids Multi Gummies

Kwasy Omega-3 dla nastolatków w kapsułkach

Uzupełnieniem witamin są kwasy Omega-3 DHA i EPA. Dla nastolatków przygotowaliśmy Ultimate Omega 2X Teen, skoncentrowane kwasy Omega-3 w małych kapsułkach o smaku truskawkowym. Wszystkie produkty dla tej grupy wiekowej znajdziesz w kategorii Omega-3 dla nastolatków,
a witaminy dla młodszych dzieci w kategorii witaminy dla dzieci.

Ultimate Omega 2X TEEN

159,90 zł

Każda porcja dostarcza ponad 1000 mg kwasów Omega-3 EPA i DHA w doskonale smakujących, łatwych do połknięcia mini kapsułkach żelowych, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie mózgu, dzięki czemu pomagają utrzymać sprawność umysłową dziecka w okresie nauki i rozwoju. 1120 mg łącznie… Zobacz więcej »

Ultimate Omega 2X TEEN

Podsumowanie: witaminy dla nastolatków

  • Najważniejsze składniki w okresie dojrzewania to witamina D3, witaminy z grupy B, witaminy A, C i E, cynk, jod, żelazo, wapń i DHA.
  • Witamina D3 jest zalecana nastolatkom w dawce 1000-2000 IU dziennie, przez cały rok lub co najmniej od września do kwietnia.
  • Zapotrzebowanie rośnie wraz z tempem wzrostu i budową masy kostnej.
  • Luki w diecie najczęściej wynikają z jedzenia w biegu, małej ilości ryb i diet eliminacyjnych.
  • Najlepsze witaminy dla nastolatka to te dopasowane do jego wieku i diety, w formie, którą chętnie przyjmuje.


Bibliografia

  1. Das JK, Salam RA, Thornburg KL i wsp. Nutrition in adolescents: physiology, metabolism, and nutritional needs. Annals of the New York Academy of Sciences, 2017. DOI: 10.1111/nyas.13330
  2. Weaver CM, Gordon CM, Janz KF i wsp. The National Osteoporosis Foundation's position statement on peak bone mass development and lifestyle factors: a systematic review and implementation recommendations. Osteoporosis International, 2016. DOI: 10.1007/s00198-015-3440-3
  3. Płudowski P, Kos-Kudła B, Walczak M i wsp. Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland. Nutrients, 2023. DOI: 10.3390/nu15030695
  4. Stok FM, Renner B, Clarys P i wsp. Understanding Eating Behavior during the Transition from Adolescence to Young Adulthood: A Literature Review and Perspective on Future Research Directions. Nutrients, 2018. DOI: 10.3390/nu10060667
  5. Martínez-Martínez MI, Alegre-Martínez A, Cauli O. Omega-3 Long-Chain Polyunsaturated Fatty Acids Intake in Children: The Role of Family-Related Social Determinants. Nutrients, 2020. DOI: 10.3390/nu12113455
  6. Verduci E, Köglmeier J, Haiden N i wsp. Vegan diet and nutritional status in infants, children and adolescents: A position paper based on a systematic search by the ESPGHAN Nutrition Committee. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 2025. DOI: 10.1002/jpn3.70182
  7. Arterburn LM, Oken HA, Bailey Hall E i wsp. Algal-oil capsules and cooked salmon: nutritionally equivalent sources of docosahexaenoic acid. Journal of the American Dietetic Association, 2008. DOI: 10.1016/j.jada.2008.04.020


FAQ - Pytania i odpowiedzi

Jakie witaminy powinien brać 14- lub 15-latek?
U 14- i 15-latka podstawą jest witamina D3, którą polskie zalecenia przewidują dla nastolatków w dawce 1000-2000 IU dziennie. Przy nieregularnym jedzeniu przydaje się multiwitamina z witaminami z grupy B, A, C, E i cynkiem, a jeśli nastolatek rzadko je ryby, także kwasy Omega-3 DHA.
Jakie witaminy dla 16-latki?
16-latka potrzebuje przede wszystkim witaminy D3 oraz składników, które łatwo pominąć w diecie: żelaza, jodu, wapnia i witamin z grupy B. Przy diecie wegetariańskiej lub wegańskiej szczególnie ważne są witamina B12 i DHA. Suplementację najlepiej dobrać do sposobu odżywiania i omówić z lekarzem.
Jakie są najlepsze witaminy dla nastolatka?
Najlepsze witaminy dla nastolatka to te, które uzupełniają realne luki w jego diecie, w porcji odpowiedniej dla wieku. U większości nastolatków w Polsce warto zadbać o witaminę D3, a przy małej ilości ryb w diecie także o DHA. Multiwitamina sprawdza się, gdy posiłki są nieregularne.
O jakiej porze nastolatek powinien brać witaminy?
Witaminy najlepiej przyjmować codziennie o stałej porze, np. przy śniadaniu. Witamina D3 i kwasy Omega-3 rozpuszczają się w tłuszczach, dlatego warto podawać je z posiłkiem, który zawiera tłuszcz.
Czy nastolatek może brać suplementy dla dorosłych?
To zależy od wieku nastolatka i od produktu. Część suplementów dla dorosłych ma porcje wyższe niż zalecane dla młodszych nastolatków, dlatego zawsze sprawdź na etykiecie, od jakiego wieku można je stosować. W razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Ile witaminy D3 potrzebuje nastolatek?
Polskie wytyczne z 2023 roku przewidują dla dzieci i młodzieży w wieku 11-18 lat 1000-2000 IU witaminy D3 dziennie, w zależności od masy ciała, przez cały rok lub co najmniej od września do kwietnia. Szczegóły opisujemy w artykule o witaminie D3 dla dzieci i niemowląt.


« Wróć